Isı çarpması sadece güneş altında değil, kapalı ortamlarda da tehlikeli

Yaz mevsiminde artan sıcaklıklar beraberinde ciddi sağlık sorunlarını getiriyor. Check-Up Uzmanı Dr. Ayşegül İşlek Yüksel, vücudun ısı dengeleme mekanizmasının yetersiz kalması sonucu ortaya çıkan ve halk dilinde "güneş çarpması" olarak bilinen durumun tıbbi adının ısı çarpması olduğunu belirterek, bunun ne kadar kritik bir sağlık acil durumu olduğuna dikkati çekti.

Uzman, ısı çarpmasının sadece doğrudan güneş altında değil, kapalı ve aşırı sıcak ortamlarda, yoğun fiziksel aktivite sırasında ya da park halindeki araçların içinde de meydana gelebileceğini vurguladı. Vücut sıcaklığının genellikle 40 derecenin üzerine çıktığı bu durumda bilinç bulanıklığı, kafa karışıklığı, titreme, nöbetler ve hatta koma riski bulunmaktadır. Yüksel, "Tedavide en önemli unsur zamandır. Hızlı soğutma hayat kurtarır" diyerek acil müdahalenin kritik önemi üzerinde durdu.

Bebekler, küçük çocuklar, 65 yaş üzerindeki yaşlılar, kalp hastalığı bulunanlar, diyabet ve böbrek hastaları, obez bireyler, yoğun aktivite yapanlar ve belirli ilaçları kullanan kişiler daha yüksek risk grubundadır. Çocuklarda terleme sistemi tam gelişmemiş iken yaşlılarda susama hissi azalmış olduğundan vücut sıcaklığını dengelemek daha zorlaşıyor. İlk belirtiler arasında baş ağrısı, baş dönmesi, kas krampları ve bulantı sayılmaktadır.

Bilinç kaybı, nöbetler, hızlı solunum veya yüksek vücut sıcaklığı görüldüğünde derhal 112'ye başvurulmalıdır. Acil müdahalede kişi hemen serin ve gölgeli bir yere alınmalı, ağır giysiler çıkarılmalı ve aktif soğutmaya başlanmalıdır. Boyun, koltuk altı ve kasıklara soğuk uygulanması, klima veya fan yardımıyla hızlandırılmış soğutma etkili olmaktadır. Bilincinin açık olduğu ve kusmasının olmadığı kişilere su verilebilir, ancak bilinci kapalı olanlara ağızdan kesinlikle sıvı verilmemelidir.

Tedavi edilmezse beyin hasarı, böbrek ve karaciğer yetmezliği, kas yıkımı, kalp ritim bozuklukları ve çoklu organ yetmezliği gibi ağır komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Uzman, korunmanın tedaviden çok daha önemli olduğunu belirterek, özellikle öğlen 11.00 ile akşam 16.00 saatleri arasında doğrudan güneş altında kalınmamasını, bol su tüketilmesini ve açık renkli, hafif giysiler giyilmesini tavsiye etti. Geniş kenarlı şapka kullanmak, açık alanda çalışanlar için sık mola vermek ve gölgede dinlenmek de koruyucu önlemlerdendir. Ayrıca yoğun terleme yaşayanlar için yalnızca su değil elektrolit dengesinin korunması da hayati önemde bulunmaktadır.